Als communicatie wel de vraag, maar niet de oplossing is

Zeven vragen die beweging kunnen brengen in veranderprogramma's

Het communicatie- en veranderplan ligt klaar. Het veranderverhaal staat. Leidinggevenden zijn aangehaakt, trainingen lopen en medewerkers zijn geïnformeerd.

En toch blijft de echte verandering uit.

Mensen en teams blijven doen wat ze deden. Je ziet de oude patronen en gewoonten weer verschijnen. De gewenste beweging komt maar moeizaam op gang. De vraag aan communicatie of change laat zich raden: Hoe krijgen we medewerkers mee?Hoe verminderen we de weerstand?Hoe zorgen we dat de boodschap beter landt? Voor je het weet, ben je bezig met het aanscherpen van de communicatie of veranderaanpak. Terwijl de vraag misschien ergens anders over gaat.

Andere vragen stellen

Wat mij helpt vanuit systemisch werken, is om niet meteen naar oplossingen te zoeken, maar eerst andere vragen te stellen. Vragen die helpen om patronen en onderlinge verhoudingen zichtbaar te maken. Die onderzoeken welke functie de huidige situatie vervult, wat mogelijk niet gezien wordt en waar ruimte voor beweging zit.

Niet om vooraf te bepalen wat er aan de hand is, maar vanuit nieuwsgierigheid naar wat er nog meer speelt. Want de vraag die we stellen, bepaalt voor een belangrijk deel waar we naar kijken. En dus ook wat buiten beeld blijft.

Voor mijn communicatie- en changecollega's die werken aan veranderprogramma's, zeven vragen uit de systemische gereedschapskist om eens mee te experimenteren:

1. Voor wie of wat is de huidige situatie eigenlijk een goede oplossing?

2. Wie of wat wordt niet gezien of gehoord?

3. Wat zou er gebeuren als de verandering wél lukt?

4. Wat krijgt steeds voorrang? En ten koste van wat gaat dat?

5. Aan wie of wat zijn we loyaal als we deze verandering níét doorvoeren?

6. Waar gaat alle aandacht naartoe? En waar hebben we het daardoor niet over?

7. Waar kan een eerste beweging vandaan komen?

Van vragen naar beweging

Het mooie aan deze vragen is dat ze niet altijd direct een antwoord nodig hebben.

Soms verandert er al iets doordat een vraag wordt gesteld. Iemand kijkt anders naar de situatie. Een vanzelfsprekendheid wordt ter discussie gesteld. Een spanning die iedereen voelt, krijgt eindelijk woorden.

En soms ontstaat er een heel ander gesprek dan waarvoor je oorspronkelijk aan tafel zat.

Dat kan leiden tot een andere communicatieaanpak. Maar ook tot een gesprek tussen leidinggevenden, erkenning van wat verloren dreigt te gaan of het bespreekbaar maken van tegenstrijdige verwachtingen. En soms vooral tot het op tafel leggen van iets waar het tot dan toe nog niet over ging.

Niet om als communicatieadviseur de verantwoordelijkheid voor de verandering over te nemen, maar om te voorkomen dat communicatie iets moet oplossen wat elders in het systeem wordt veroorzaakt.

Voor mij is systemisch kijken dan ook een waardevolle extra bril in de toolkit van communicatie- en changemanagers. En het stellen van een andere vraag kan op zichzelf al een interventie zijn.

Martine| MIND Communications

Coaching| Training| Consultancy

#Verandercommunicatie #ChangeManagement #SystemischWerken #Communicatieadvies #Organisatieverandering

Photo by Laurin Steffens on Unsplash